Fotokolaż: co to jest i jak go zrobić krok po kroku
Autorka: Magda Owsiany, prowadząca Szkołę Kolażu ·
Fotokolaż to kolaż zrobiony ze zdjęć. Zamiast kolorowego papieru i wycinków z gazet łączysz fragmenty fotografii: ludzi, budynki, krajobrazy, przedmioty. Z kawałków prawdziwego świata powstaje obraz, który w rzeczywistości nie mógłby istnieć. Fotokolaż możesz zrobić nożyczkami i klejem albo w komputerze, w darmowym programie.


Fotokolaż a fotomontaż
Te słowa często znaczą to samo, ale jest między nimi drobna różnica. W fotokolażu widać, że obraz jest złożony z kawałków: krawędzie zdjęć, różne kolory i skale są częścią efektu. Fotomontaż zwykle ma udawać prawdziwe zdjęcie, więc elementy łączy się tak, żeby nie było widać szwów. Technikę spopularyzowali dadaiści sto lat temu, między innymi Hannah Höch i John Heartfield, którzy cięli zdjęcia z gazet i składali z nich ostre, polityczne obrazy.
Co przygotować
- Zdjęcia: wydruki, stare odbitki, fotografie z gazet i katalogów. Nie tnij jedynych egzemplarzy rodzinnych zdjęć, zrób najpierw kopię.
- Podkład: kartkę z bloku technicznego albo karton, bo cienki papier wygina się od kleju.
- Ostre nożyczki i nożyk do drobnych kształtów, klej w sztyfcie.
- Jeśli robisz fotokolaż w komputerze: zdjęcia w jednym folderze i darmowy program, na przykład Affinity.
Jak zrobić fotokolaż krok po kroku
- 1
Wybierz temat i zrób szkic
Zdecyduj, co ma pokazywać fotokolaż, i narysuj ołówkiem, gdzie stanie główny element, a gdzie tło.
- 2
Zbierz zdjęcia
Wydrukuj własne zdjęcia albo wytnij fotografie z gazet i katalogów. Szukaj zdjęć z wyraźnymi kształtami: postaci, budynków, roślin.
- 3
Wytnij elementy
Postacie i przedmioty wycinaj blisko konturu. Z tła zostaw duże płaszczyzny, na przykład niebo albo wodę.
- 4
Ułóż na sucho
Przesuwaj wycinki po podkładzie i rób zdjęcia telefonem kolejnych wersji. Sprawdź, czy z odległości widać, co jest najważniejsze.
- 5
Przyklej od tła do przodu
Najpierw tło, potem główne elementy, na końcu drobiazgi. Dociśnij wycinki przez czystą kartkę.
- 6
Dodaj akcent
Napis z liter wyciętych z gazety, linię flamastrem albo jeden kolorowy element na czarno-białym zdjęciu.
Tematy na fotokolaż
- Miasto z wielu miast
- Kamienice z jednego zdjęcia, niebo z drugiego, ludzie z trzeciego. Dobre ćwiczenie z perspektywy i planów.
- Autoportret ze zdjęć
- Twoje zdjęcie połączone z przedmiotami i miejscami, które coś o Tobie mówią.
- Świat w zmienionej skali
- Ludzie spacerujący po filiżance, wieloryb nad blokowiskiem. Zmiana skali to najprostszy sposób na zaskakujący obraz.
- Plakat w stylu dada
- Wycięte twarze, napisy z gazet i mocne kontrasty. Temat, który często pojawia się przy omawianiu sztuki XX wieku na plastyce.
- Wspomnienie z wakacji
- Kilka zdjęć z jednego wyjazdu złożonych w jeden obraz zamiast zwykłego albumu.
- Rodzinna historia
- Kopie starych zdjęć dziadków połączone z dzisiejszymi zdjęciami tych samych miejsc.
Jak sprawić, żeby fotokolaż wyglądał dobrze
- Wybierz zdjęcia o podobnym świetle albo celowo postaw na kontrast. Przypadkowa mieszanka jasnych i ciemnych zdjęć wygląda chaotycznie.
- Jeden element niech będzie wyraźnie największy. Wtedy wiadomo, na co patrzeć.
- Przy postaciach wycinaj blisko konturu. Biała obwódka z tła zdradza, że element jest doklejony.
- Ogranicz kolory. Zdjęcia czarno-białe z jednym kolorowym akcentem dają mocny efekt.
Chcesz robić fotokolaże w komputerze?
W warsztacie „Kolaż w weekend” pokazuję, jak w darmowym Affinity wycinać postacie ze zdjęć, łączyć je na warstwach i dopasowywać kolory, żeby całość wyglądała spójnie.
Najczęstsze pytania
Co to jest fotokolaż?
To kolaż złożony z fragmentów zdjęć. Łączysz wycięte fotografie w jeden obraz na papierze albo w programie graficznym.
Czym fotokolaż różni się od fotomontażu?
W fotokolażu widać, że obraz składa się z kawałków. Fotomontaż zwykle ma wyglądać jak jedno prawdziwe zdjęcie, więc łączenia są ukryte.
Jak zrobić fotokolaż na plastykę?
Zrób szkic, wydrukuj albo wytnij zdjęcia z gazet, ułóż je na sucho, a potem przyklej warstwami od tła do przodu. Na końcu dodaj drobne elementy i napis.
Czy mogę użyć zdjęć z internetu?
Do pracy szkolnej, która nie będzie publikowana, zwykle tak. Jeśli chcesz pokazać fotokolaż w sieci albo go sprzedać, używaj własnych zdjęć albo fotografii z domeny publicznej i na licencji CC0.