Skąd brać grafiki do kolażu legalnie i za darmo

Autorka: Magda Owsiany, prowadząca Szkołę Kolażu ·

Najczęstsze pytanie osób, które zaczynają robić kolaże cyfrowe, brzmi: czy mogę wziąć ten obrazek z internetu? Odpowiedź zależy od licencji. Na szczęście jest ogromna liczba grafik, z których możesz korzystać za darmo i bez obaw, także w pracach na sprzedaż. Poniżej znajdziesz, gdzie ich szukać i jak szybko sprawdzić, czy wolno Ci ich użyć.

Kolaż: dłoń z zegarkiem, czapla, kwiaty i ludzie ciągnący linę na różowym tle
Kolaż Magdy Owsiany ze starych rycin i fotografii
Kolaż: postać przy świecy, wąż i fragmenty starych fotografii w niebieskim kole
Kolaż Magdy Owsiany

Domena publiczna: najbezpieczniejsze źródło

W Polsce i w całej Unii Europejskiej prawa majątkowe do utworu wygasają 70 lat po śmierci autora. Potem dzieło trafia do domeny publicznej i każdy może je kopiować, przerabiać i sprzedawać. To dlatego stare ryciny, botaniczne ilustracje i obrazy dawnych mistrzów są ulubionym materiałem kolażystów.

Gdzie szukać darmowych grafik

The Metropolitan Museum of Art (Open Access)
Setki tysięcy zdjęć dzieł z domeny publicznej do pobrania w wysokiej rozdzielczości: obrazy, ryciny, przedmioty.
Rijksmuseum (Rijksstudio)
Zbiory holenderskiego muzeum narodowego, w tym mnóstwo rycin i obrazów, do pobrania za darmo.
Polona
Cyfrowe zbiory Biblioteki Narodowej: stare książki, czasopisma, pocztówki i grafiki, wiele w domenie publicznej.
Biodiversity Heritage Library
Dawne ilustracje przyrodnicze: rośliny, ptaki, owady i zwierzęta morskie. Świetne do kolażu botanicznego.
Wikimedia Commons
Ogromne archiwum, ale licencje są różne. Przy każdym pliku sprawdź, na jakich zasadach możesz go użyć.
Twoje własne zdjęcia
Faktury, niebo, liście, ściany kamienic. Fotografowane przez Ciebie, więc nie ma żadnych ograniczeń.

Licencje w skrócie

Domena publiczna i CC0
Możesz używać, przerabiać i sprzedawać bez podpisywania autora.
CC BY
Możesz używać i sprzedawać, ale musisz podpisać autora.
CC BY-NC
Możesz używać w pracach dla siebie, ale nie w pracach na sprzedaż.
Wszystkie prawa zastrzeżone
Domyślna sytuacja dla większości obrazków w internecie, w tym tych z Pinteresta i Google Grafika. Bez zgody autora nie używaj.

Ściąga: czy mogę użyć tej grafiki?

  1. 1

    To Twoje własne zdjęcie albo rysunek?

    Jeśli tak, możesz go użyć bez ograniczeń.

  2. 2

    Autor zmarł ponad 70 lat temu?

    Wtedy dzieło jest w domenie publicznej i możesz z niego korzystać, także w pracach na sprzedaż.

  3. 3

    Licencja pozwala na przeróbki?

    CC0 pozwala na wszystko. CC BY wymaga podpisu autora. Przy licencjach z NC nie używaj grafiki w pracach na sprzedaż.

  4. 4

    Żadne z powyższych?

    Nie używaj grafiki albo zapytaj autora o zgodę.

Prawo autorskie i szukanie grafik krok po kroku

W warsztacie „Kolaż w weekend” jest osobna część o tym, skąd brać elementy, jak je wyszukiwać i jak zrobić własny bank grafik, żeby nie zapchać laptopa plikami.

Ten tekst to praktyczny przewodnik dla osób, które robią kolaże. Przy dużych projektach komercyjnych warto skonsultować się z prawnikiem.

Najczęstsze pytania

Czy mogę użyć grafiki z Pinteresta?

Zwykle nie. Pinterest pokazuje obrazy z całego internetu, ale nie daje do nich licencji. Większość z nich ma zastrzeżone prawa, więc bez zgody autora nie powinna trafiać do Twoich prac.

Czy mogę sprzedawać kolaż z grafik z domeny publicznej?

Tak. Utwory z domeny publicznej możesz wykorzystywać także komercyjnie. Sprawdź tylko warunki serwisu, z którego pobierasz plik.

Kiedy dzieło trafia do domeny publicznej?

W Polsce i w Unii Europejskiej 70 lat po śmierci autora, licząc od końca roku, w którym zmarł.

Co oznacza licencja CC0?

Autor zrzekł się praw do utworu. Możesz go używać, przerabiać i sprzedawać bez pytania o zgodę i bez podpisywania autora.

← Wszystkie wpisy na blogu